پژوهشگران دانشگاه روچستر آمریکا، در مطالعه‌ای نوآورانه دریافته‌اند که کرم‌های خاکی، به‌دلیل ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد ایمنی و ترمیمی، می‌توانند الهام‌بخش توسعه‌ی درمان‌های مولکولی جدید برای بیماری‌های ویروسی مانند کووید-۱۹ باشند.

کرم‌های خاکی، اگرچه ارگانیسم‌هایی ساده هستند، اما توانایی چشمگیری در بازسازی بافت‌های آسیب‌دیده، دفاع در برابر پاتوژن‌ها، و ترمیم سریع دارند. این ویژگی‌ها، پژوهشگران را بر آن داشت تا مسیرهای زیستی و مولکولی فعال در بدن این جانور را بررسی کنند و از آن‌ها برای طراحی داروهای جدید بهره گیرند.

درک بهتر از سیستم ایمنی طبیعی

در این مطالعه، دانشمندان تمرکز خود را بر پروتئین‌ها و مسیرهای التهابی خاصی گذاشته‌اند که در پاسخ کرم خاکی به آسیب‌های محیطی و عفونت‌ها فعال می‌شوند. نکته جالب آن‌جاست که برخی از این مسیرهای مولکولی مشابه عملکرد سیستم ایمنی ذاتی در انسان هستند. بنابراین، با مطالعه‌ی عملکرد این مسیرها در کرم‌های خاکی، می‌توان راهکارهایی برای تعدیل بیش‌فعالی سیستم ایمنی در مواردی مانند طوفان سیتوکین در کووید-۱۹ ارائه داد.

پپتیدهای زیستی؛ ابزارهای ضدویروسی از دل خاک

یکی از یافته‌های کلیدی تحقیق، شناسایی پپتیدهای ضد میکروبی در بدن کرم‌های خاکی بود؛ مولکول‌هایی کوچک که توانایی غیرفعال‌سازی ویروس‌ها، باکتری‌ها و قارچ‌ها را دارند. این پپتیدها می‌توانند به‌عنوان مدل‌هایی برای تولید داروهای جدید علیه ویروس SARS-CoV-2 استفاده شوند.

این مولکول‌ها از آن‌جایی جالب‌اند که برخلاف آنتی‌بیوتیک‌ها، معمولاً مقاومت دارویی علیه آن‌ها به‌سرعت ایجاد نمی‌شود و می‌توان آن‌ها را برای حمله به ساختار ویروس‌ها به‌صورت هدفمند طراحی کرد.

چشم‌انداز آینده: داروهایی الهام‌گرفته از کرم خاکی

هدف نهایی این پژوهش، شناسایی عناصر فعال در سیستم ایمنی کرم خاکی و تولید داروهایی مشابه برای استفاده در انسان است؛ به‌ویژه در شرایطی که نیاز به مهار واکنش‌های التهابی شدید یا مقابله با ویروس‌های نوظهور وجود دارد.

دانشمندان امیدوارند با استفاده از مهندسی مولکولی و فناوری‌های نوین، بتوانند ترکیباتی طراحی کنند که هم اثربخش باشند و هم عوارض جانبی کم‌تری نسبت به داروهای متداول داشته باشند.

نتیجه‌گیری: کرم‌های خاکی و دنیای پزشکی مدرن

اگرچه در نگاه اول کرم خاکی موجودی ساده و بی‌اهمیت به نظر می‌رسد، اما ویژگی‌های بیولوژیکی خاص آن می‌تواند منبع الهام مهمی برای توسعه داروهای پیشرفته باشد. این پژوهش گامی دیگر در جهت پیوند بین بوم‌شناسی، زیست‌فناوری و پزشکی نوین است؛ جایی که حتی ساده‌ترین موجودات هم می‌توانند کلید درمان بیماری‌های پیچیده‌ انسانی باشند.

ترجمه شده توسط ارگانیکال

منبع:

News-Medical.net – Earthworm-inspired molecular therapeutics against COVID-19

Scott-Fordsmand, J.J., Amorim, M.J.B. (2021). The Curious Case of Earthworms and COVID-19. Biology. doi:10.3390/biology10101043. https://www.mdpi.com/2079-7737/10/10/1043/htm